Jeśli osiągasz przychody z odpłatnego zbycia kryptowalut, musisz się z nich rozliczyć z fiskusem składając PIT-38 do 30 kwietnia. Zeznanie składasz nawet wtedy gdy przychodu nie było, ale poniosłeś koszty. Jak poprawnie wypełnić PIT-38 i rozliczyć kryptowaluty za 2025 r.? Jak gromadzić dokumentację, jakie są najczęstsze błędy i jak ich unikać?
- Każda osoba, która dokonała odpłatnego zbycia kryptowaluty (rozumie się przez to jej wymianę na klasyczną walutę, towar, usługę lub prawo majątkowe inne niż kryptowaluta lub uregulowanie nią innych zobowiązań) lub poniosła koszty ich zakupu, musi złożyć deklarację PIT do 30 kwietnia.
- Obowiązek dotyczy także przedsiębiorców.
- 19% opodatkowaniu podlega sprzedaż kryptowalut na walutę FIAT (np. PLN, USD), towary, usługi lub inne prawa majątkowe.
- Można uwzględnić udokumentowane wydatki na zakup kryptowalut oraz opłaty transakcyjne.
- Koszty można przenosić na kolejne lata, jeśli nie zostały wykorzystane.
- Podatnikom zdarzają się błędy przy rozliczaniu kryptowalut z fiskusem. Jakie?
Rozliczenie kryptowalut
Roczne rozliczenie PIT-38 zobowiązani są składać wszyscy, którzy uzyskali przychody lub ponieśli koszty uzyskania przychodów w związku z odpłatnym zbyciem wirtualnych walut. Na złożenie deklaracji jest czas od 15 lutego do końca kwietnia następnego roku za rok poprzedni. Podatnik składa ją także wtedy, gdy kryptowalutowe przychody osiąga w ramach działalności gospodarczej – wyjątkiem jest sytuacja, gdy działalność ta polega na świadczeniu usług w zakresie:
- a) wymiany pomiędzy kryptowalutami i środkami płatniczymi,
- b) wymiany pomiędzy kryptowalutami,
- c) pośrednictwa w ww. wymianach (a i b)
- d) prowadzenia w formie elektronicznej rachunku stanowiącego zbiór danych identyfikacyjnych zapewniających osobom uprawnionym możliwość korzystania z jednostek kryptowalut, w tym przeprowadzania transakcji ich wymiany.
Te wymienione wyżej „wyjątkowe” przypadki przychodów należy bowiem rozliczyć w ramach przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Podstawa opodatkowania i stawka
Podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym ustala się poprzez odjęcie sumy kosztów uzyskania przychodów od kwoty osiągniętego przychodu. Powstaje on, gdy posiadacz wirtualnej waluty sprzeda ją lub wymieni na inny prawnie akceptowalny środek płatniczy, albo na towar lub usługę, albo na inne prawo majątkowe, lub też spłaci nią swoje zobowiązania. Wymiana jednej kryptowaluty na inną jest neutralna podatkowo. Stawka podatku dochodowego wynosi 19%.
Koszty
Do kosztów uzyskania przychodu można zaliczyć udokumentowane wydatki, mające bezpośredni związek z nabyciem kryptowaluty oraz poniesione w związku z jej sprzedażą (do KUP nie zalicza się wydatków poniesionych w związku z zamianą jednej kryptowaluty na inną), także koszty pośredników. W przypadku braku sprzedaży, lub gdy kwalifikowane wydatki przewyższają przychód, nadwyżkę kosztów można rozliczyć w roku następnym. Nie ma tutaj daty ważności jak przy stracie podatkowej. Nadwyżkę można rozliczyć nawet po wielu latach, gdy sprzedamy wirtualną walutę, której nadwyżka kosztów dotyczy. Osoby wydobywające kryptowaluty nie mogą zaliczyć do KUP wydatków na zakup sprzętu, za pomocą którego kopią, ani rachunków za energię elektryczną.
PIT-38 za kryptowaluty 2025 – jak wypełnić?
Z posiadania kryptowalut trzeba rozliczać się z fiskusem. Na pierwszej stronie formularza PIT-38 należy podać swój numer PESEL (jeśli jesteś osobą fizyczna nie prowadzącą działalności gospodarczej) albo numer NIP (jeśli jesteś przedsiębiorcą), rok za który składana jest deklaracja, nazwę i adres swojego urzędu skarbowego, a także zaznaczyć, że celem deklaracji jest złożenie zeznania podatkowego. Dalej należy podać swoje dane osobowe i adresowe.
Informacje rozliczeniowe uzupełnia się w sekcji „E”. W polu 36 – należy wpisać kwotę przychodu ze sprzedaży wirtualnych walut, w polu 37 – koszty uzyskania przychodu poniesione w roku podatkowym, a w polu 38 – koszty uzyskania przychodów poniesione w latach wcześniejszych i niepotrącone w poprzednim roku podatkowym. Pole 39 jest miejscem na dochód ze sprzedaży walut wirtualnych, czyli przychody minus koszty. Rubryka 40 przeznaczona jest na wykazanie kosztów, które nie zostały potrącone w roku podatkowym.
W sekcji „F” jako podstawę obliczenia podatku przepisuje się kwotę dochodu z pola 39. Jako stawkę podatku należy wpisać 19%. Kwotę podatku uzyskuje się przez pomnożenie obu tych wartości i wykazuje w polu 43. Można go pomniejszyć o kwotę ewentualnego podatku zapłaconego za granicą. Ostateczną kwotę podatku należnego wykazuje się w polu 45.
Jaka dokumentacja jest niezbędna do wykazania kosztów?
Właściwe udokumentowanie zależy od formy, rodzaju transakcji. Dowodem nabycia mogą być wyciągi z giełd kryptowalutowych, potwierdzenia przelewów bankowych na rachunki giełdowe, potwierdzenia transakcji na blockchainie (hash transakcji), czy umowy kupna-sprzedaży (w przypadku zakupu poza giełdą, np. od osoby fizycznej). W zakresie transakcji sprzedaży, dowodami będą: giełdowe potwierdzenie zbycia, wyciągi bankowe z przelewów środków uzyskanych ze sprzedaży, historia transakcji z portfela kryptowalutowego. Dobrze jest zadbać o klarowane zestawienie wszystkich transakcji (zakup, sprzedaż, wymiana) wraz z datami i wartościami w PLN.
Aby prawidłowo rozliczyć koszty, dokumenty powinny być rzetelne i umożliwiać identyfikację wartości transakcji oraz stron biorących w nich udział. Trzeba pamiętać, że kryptowalutowe giełdy, pośrednicy w obrocie wirtualną walutą, nie mają ustawowego obowiązku sporządzania informacji dla podatników oraz organów skarbowych. O odpowiednie udokumentowanie transakcji musi zadbać sam podatnik.
Najczęstsze błędy, czego unikać?
Wśród podatników rozliczających się samodzielnie często spotykanym błędem jest rozliczanie wymiany krypto-krypto. Od 2019 roku w Polsce wymiana jednej kryptowaluty na inną (np. BTC na ETH) nie podlega opodatkowaniu do momentu wymiany na walutę fiducjarną (np. PLN, USD, EUR). Niektórzy podatnicy błędnie wykazują te transakcje jako dochód. Błędne formularze – przychody i koszty z kryptowalut należy wykazywać w PIT-38, a nie w PIT-36 lub PIT-37, a co również się zdarza.
Jeśli w danym roku podatkowym poniesione zostały koszty na nabycie wirtualnej waluty, ale nie doszło do jej zbycia, można te koszty przenieść na przyszłość. Wiele osób zapomina o tej możliwości i traci szansę na pomniejszenie przyszłego dochodu. Jak unikać błędu? Zachowując dokumenty potwierdzające wydatki i uwzględniając je w rozliczeniu za rok, w którym dojdzie do sprzedaży kryptowaluty.
Pozostałe często popełniane błędy to niepoprawne ustalanie kosztów uzyskania przychodu (np. nie można rozliczać kosztów związanych z miningiem, np. rachunki za prąd, sprzęt), nieprzeliczanie wartości transakcji na złotówki (wiele osób zapisuje transakcje w kryptowalutach [BTC, ETH], ale nie przelicza ich na PLN według kursu NBP) z dnia poprzedzającego transakcję, a przede wszystkim brak kompletnej dokumentacji transakcji. Podatnicy często nie archiwizują historii transakcji z giełd kryptowalutowych. Brak dowodów nabycia kryptowalut może skutkować problemami z akceptacją kosztów przez skarbówkę. Ostatnim błędem, na który należy zwrócić szczególną uwagę, jest nierozliczanie dochodów z kryptowalut. Wielu podatników mylnie zakłada, że handel kryptowalutami jest anonimowy i nie podlega opodatkowaniu. Urząd skarbowy może jednak pozyskać dane z giełd (zwłaszcza tych, które współpracują z instytucjami finansowymi). W razie wykrycia zatajenia przychodów z kryptowalut, podatnikowi mogą grozić poważne konsekwencje karno-skarbowe.
Zdaniem wielu podatników, nagrody ze stakingu, czy z airdropów, nie podlegają opodatkowaniu w momencie ich otrzymania, a dopiero w chwili wymiany na towar, usługę, czy klasyczną walutę. Dlatego nie trzeba ich wykazywać w PIT. Co więcej, poparcie dla swojego stanowiska znajdują w wyrokach sądów, jak np. w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. I SA/Po 434/24, w którym sąd orzekł, że odpłatnym zbyciem kryptowaluty nie jest otrzymywanie jej w ramach stakingu czy airdrop. Przychód powstaje dopiero w chwili faktycznego uzyskania przez podatnika określonego przysporzenia majątkowego. Takie stanowisko zajmowały też sądy w wyrokach NSA z 22 marca 2022 r., sygn. II FSK 1688/19, czy WSA w Warszawie z 21 marca 2024 r., sygn. III SA/Wa 179/24.
Ale z takim podejściem nie zgadzają się organy podatkowe, m.in. w interpretacji z 10 października 2025 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.558.2025.2.MK, Dyrektor KIS stwierdził, że skoro kryptowaluty uznaje się za prawa majątkowe, to ich otrzymanie generuje przychód podlegający opodatkowaniu. Dlatego w momencie otrzymania airdropów lub grantów retroaktywnych powstaje przychód z takich praw. Podobnie w interpretacji z 27 lutego 2026 r. „…przysporzenie powstaje już w momencie otrzymania kryptowalut – nagrody ze stakingu, w wysokości ustalonej na podstawie ceny rynkowej stosowanej w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku…” (sygn. 0114-KDIP2-2.4010.579.2025.2.IN).
Kwestia rozliczenia dochodów pasywnych z kryptowalut wymaga więc pogłębionej analizy w każdym, indywidualnym, przypadku i konsultacji podatkowo-prawnej, a dalej także zabezpieczenia się poprzez wystąpienie z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej.
Przeczytaj również: Jak rozliczyć kryptowaluty za 2025 rok?
